Wednesday, June 24, 2015

BARAHA BULSHADA (SOCIAL NETWORKS)


Ayadoo Soomaaliya tahay  wadanka aduunka ugu  saboolsan hadana Dadkiisu waa dad markasta la jaanqaada Horumar  ka  aduunka ka jira.


Tusaale  wadankeena   waxaa ka jira isgaarsiinta   ugu  balaaran Afrika, internet  xawaarihiisu sareeyo (  High Speed Internet).


Iskaba daa dadka qaan gaarka ah  caruurta da'doodu u dhaxeeso 10-15  sano waxa  ey ku xariiraan Baraha Bulshada ( Social Networks) sida Facebook, Imo, Instagram, Whatsapp, Viber, IWM.



Ayadoo Horumarkaas jira hadana dadkeyga ugama faa'iideestaan sida wanaagsan, tusaale Aduunka Baraha Bulshada waa meesha laga hago Dowladda, waa halka lagu gudbiyo aragtida wanaagsan ee wax dhiseesa.



Waan amaanaa  sidii ey uga dhiidhiyeen  ugana hadleen ayagoo adeegsanaao Baraha Bulshada gaar ahaan FACEBOOK GA falkii ey sameeyeen Gobaladda  Waqooyi  ee ahaa in ey celiyaan shacabkii  Soomaaliyeed ee kasoo cararaayay dagaalka YAMAN ka socda, walow eysan isku balansan  mudaharaad  arintaas ka dhan ah.



Bal si fiican ugu fiirso soomaalidu waxa  ey LIKE  dhahaan wax  eysan  akhrin, fahmin ama eysan ka helin, waxa ey COMMENT ka dhiibtaan aragti eysan fahansaneen.



Maka  hadlaan dhibka heesta, fakir  kama dhiibtaan waxa waaangsan.



Wax yaalaha aan aadka ula yaabo waxaa ka mid ah Nin caan ka ah soomaaliya aa qoraal dheer soo qoraayo oo ugu yaraan lagu akhrin karo 2 daqiiqo, waxaad arkee ayadoo 1 daqiiqo la gaarin in ey 10 qof LIKE dhahday, bal maxey dadkaas LIKE dhaheen??? ma yaqaanaan!!!



Dhibaatada ugu weyn ayaa ah in ey soomaalidu ku qarash gareeso BARAHA BULSHADA waqti aad  u  badan (ugu  yaraan 10 saac  maalintii).


Ugu danbeentii aan dhamaanteen u wada isticmaalno  Baraha Bulshada  si wanaagsan oo aan  wax uga badalno wadankeena dhibka ku jira & dadkeena , oo  aan wadaagno fakiro wadanka wax looga badli karo. si gaar  ah dadka jecel DADKOODA &  DALKOODA fadlaan aan is aruursano.



Sido kale qiimo hanoo yeelato LIKE TA   & COMMENT GA  oo aan siino hadalkii ama sawirkii muta.


MAHADSANIDIIN.



Tuesday, June 23, 2015

CARUUR TAKOOR!!!


Ayadoo wax kasta uu ALLAH SW hago, hadana Caruurta markasta  waxa lagu abaabiyo (bar-baariyo)  ayey ku koraan.


Tusaale cunuga haduu ku koro guri waalidkii ey  yihiin kuwa dagan oo isjecel isla markaana  wax bartay dhan maadi iyo dhan diini & deegaan dadkiisu  saas yihiin, Cunugaas waxa laga filan karo ayaa ah in uu waalidkiis & deegaankaas dhaqankooda raaco insha ALLAH.

Xiligii Nabigeena NNKH caruurta waxaa la siin jiray mudnaan, oo waxaa loo ka  xeenjiray MASAAJIDA, meelaha dadka isugu imaadaan  si caruurtaas ey ugu barbaaraan jawigaas.


Xitaa waxa ey talooyin ka dhiiban jireen meealaha talada ey  ka dhiibanayaan dadka waaween.Aan usoo dago dulucda hadalkeyga, halkaan soomaaliya, ma ahan meel waxaas wanaagsan ee aan ka soo sheekeeyay  ey ka jiraaan bal cagsigeeda aa ka jirto.


Caruurata malahan daryeel, maheestaan qof ey ku daydaan oo qofkii ey ku dayan lahaayeen waqtina lama qaadanayo, mana ogala in uu meel uu isago joogo ey  yimadaan caruurta.Caruurta  la lama sheekeesto, looma ogalo meelaha wanaaga ka jira in ey  tagaan sida masaajida & goobaha kale ee kheyrka.


Waxaad  arkeesaa hadaad xamar  joogto in caruurta masaajida loo diidaayo, oo la dhahaayo caruurta gadaal ha maraan oo safafka hore lagala baxaayo ama si toos ah loo dhahaayo masaajidka ma imaan karaan caruur.


Su'aal???


Cunuga hadii masjidka laga  ceyriyo ama safafka danbe la geeyo  sidee baa loo raba in uu bari noqdo cunug wanaagsan???


Waa in ey safka hore galaan, si looga warqabo, hadii gadaal lamariyo waaba sida ey  rabeen oo waa ciyaarayaan.


Sikasta ey masjidka ugu ordaan ama ugu bood boodaan wax dhib ah kuma jiro, oo hadii aan lala hadlin asaa iska dhaafi doono, lakin hadii lagu qeyliyo laga ceeriyo masjidka waxa uu   aadayaa meelaha xun xun sida shaneemooyinka & isbaarooyinka.


Ogaaw masjidka waa meesha cunuga ku kala baran  karo wanaaga & xumaanta wax ey yihiin.cunuga oo aad la sheekeesataa ama waqti la qaadataa waxa ey aktiisa uga dhigantahay wax weyn oo kalsooni ayuu ka helaayaa.


FADLAN CARUURTA TAKOORKA HALAGA DAAYO.


Wednesday, April 8, 2015

17 dhalinyaro??? maxaa ku dhacay?

kadib markii xilka laga qaaday duqii hore ee muqdishu Mudane Tarsan, ee lamagacaabay Mudane Muungaab, oo isganua daaqada ka bixiyay gudoomiyaashii hore ee degmooyinka xamar, oo uu keenay 17 dhalinyaro ah oo badankood jaamiciyiin, dadweynahu  aad ayey usoo dhaweeyeen.

maxaa loo soo dhaweeyay?

1. Waxa ey ahaayeen dhalinyaro, oo waxaa lees lahaa wax badan ayey qaban doonaan madama ey fresh dhan waliba ka yihiin.
2.  Waxa ey ahaayeen dad wax bartay oo waxaa la islahaa wax badan ayey badali doonaan.

maxaa lagu nacay 17 kii hore?

1. Waxa ey ahaayeen kuwo  hogaami kooxeedyo soo ahaan jiray ama la shaqeen jiray qab qable dagaal.
2. Aqoon malaheen.


hadaba mudada sanadka ah ey joogaan dhalinyaradaan runtii wixii laga filaayay ma eysan qaban ama xitaa wax u dhaw.


dadku waxa ey leeyihiin kuwii hore ayaaa dhaama.


wax yaalaha aan aadka ula yaabay waxaa ka mid ah malin ayaan ka qeeb galay aroos ka dhacaayay hotelada xamar mid ka mid ah, waxaa ka soo qeeb galay 2 gudomiye degmo, ku darso hotela ka meesha uu ku yaalo 2 da gudomiye mid koodna ma ahan degmadii uu maamulaayay. arooska wax ey joogeen mudo ka badan 3 saac oo eheed intaan aniga joogay, waxaan ka tagay ayagoo joogaan.




waxaan kaloo aad ula yaabay in qaarkood ey daganyihiin meel aan eheen degmada uu ka arimiyo.




hadaba siduu ku ogaan karaa sida ey degmadiisa xalay ku seexatay?iyo sida ey ku soo toostay.

habeen kasta ka fiiri xeebta liido ama city palace hotel.



runti hadaa nahay dhalinyaro waa na fashiliyeen 17 kaas dhalinyaro.


mar kale aan boorka iska jafi doonaayee yaa naloo qaban wixii ey geestaan.

Saturday, April 4, 2015

MA DOWLAD BAA???


waxaan dhashay bilaawgii burburkii dowladii dhaxe ee somaliya.

ma arkin dowlad dhaxe oo shaqeeneeso.

waxaan ku soo bar baaray wadan uusan nidaam ka jirin mudo badan.

saas ey tahay waan aqaanaa waxa dowladi ey tahay, & waxa ey qabato.

aqoonshahaagaas an dowlada u leeyahay ma ahan mid aan arkay ee waa mid aan akhristay & mid heybad ah uu ilaahey igu maneestay.

dowladihii soomaaliya soo maray ee kumeel gaarka ahaa & tan aan ku meel gaarka eheen ba waxey ka simanyihiin qodobadaan:

 1. Caafimaad la'aan.
 2. Waxbarasho bilaash oo aanan jirin.
 3. Amni daro.
 4. Nadaafad daro.
 5. Xuquuqda muwaadinka oo wax u dooda laheen.
 6. Garsoor laaluush qaato ah.
 7. ciidamadu ma heestaan daryeel.
 8, xuduudada wadanka wax ilaaliyo malahan,

ogaawna dowladahaas waxey qaadayeen canshuur, dowladaha deeqaha bixiyana lacag ayey ka soo qaadan jireen oo tira badan.


ku darso mushaar caqligaaga diidayana waa qaataan oo madaxda dhigoodaha ee ka hormarsan eysan qaadan.






Saturday, March 28, 2015

MAALMO MURUGO BADAN.



malintii aan waayay qofkaan aduubka ugu jeclaa abahey  MOHAMED AUN.
malin murugo u eheed shacabka reer muqdishu.
maalmo cabsi badan.
maalmo dhiig badan oo soomaliyeed la daadiyay.



Waxa ey eheed maalin khamiis ah, taarikhduna eheed 29 march 2007.
Waxaan fasax ka ahaa iskuulka.
waxaan aday garoonka kubada cagta ee Muqdishu oo u jiray guriga aan dagneen wax aan dhameen 70 talaabo.

dadka xafada xoogaa waxa ey muujinaayeen cabsi oo waxadba ka dareemi kartay garoonka oo dad badani ma joogin maalintaas ayadoo khamiis ah , sabab too ah waxaa laga cabsi qabay Ciidamada ITOOBIYAANKA oo rabeen in ey qabsadaan garoonka kubada cagta ee muqdishu, madama garuunka ahaa mid ku fadhiya dhul weyn isla markaana shub ah oo ciidamadu faariisin fiican u noqon karta, & meelo kale oo magalada ka mid ah.


waxaa difaac ku jiray ciidamada MUQAAWAMADA & kuwo qabiil u abaabulnaa, waxa eyna difaac uga jireen isgooska CALI KAMIIN oo wax aan badneen u jira garoonka.



waxaa bilaabatay daryanka xabadaha, sida, madaxfiicda, taangiyaasha, qoryaha yar i.w.m.



waxaan ku soo cararnay guri naga soo horjeeday oo dabaq ahaa, kaas oo aan maciin bidnay.
Guriga ma aheen mid awood u leh in uu celiyo hubka soo dhacaayo, lakin nafta aa lagu sasabaayay.

ugu yaraan markuu saacad socday, aa waxaa isoo wacay aabe, waxa uuna i dhahay xagee joogtaa? guriga naga soo horjeedo aan wada joognaa aabe ayaan dhahay oo ku ganbaneenaa. Waxa uu iyiri halkaas jooga, waa idin soo socdaa. Haye aabe ayaan dhahay.


Hawada,  mobile ka malees wici  karin oo qadka ayaa mashquul ahaa, qofka aad rabto in aad wacdo dhi badan ayaad ka mareesaa.


wax yar ayaan seexday, markaan soo kacay waxaa eedadey ii sheegtay in aabe dhaawac yahay, aad ayaan u naxay.


dagalkii ayaa cuslaaday, daryankii madaxaafiicda waa noo soo dhawaadeen, waxaan go'ansanay in aan ka baxno guriga, qof waliba wixii uu awooday ayuu soo qaatay, waxaan qabanay SUUQA BAKARAHA, Mar aan dhax sii mareena ayaa aderkey i dhahay war Zakariyow gurigii ku laabo ee tuugada ka ilaali, waa yahay ayaan dhahay.

waxaan u imid asxaab dhalinyaro xafada ah oo ayagana ilaalinaayaan xafadadoohada.



Maalinkii oo dhan waxaa socday Dagalkii.


mar ey tahay Maqribkii ayaa waxaa isoo wacday eedadey oo ii sheegtay war naxdin lahaa kaas oo ah in uu Abe geeriyooday.

waan aamusay, hadlkii ayaa igu dhagay, asxaabtii aan la joogay waa dareemeen in wax la ii soo sheegay, waa ey i weydiiyeen?, waan ka aamus, wey igu cel celiyeen, uga danbeena waan u sheegay.


habeenkii waxaa seexanay xafad xoogaa ka fog xafadeenii madama xafadeena u dhaweed garoonka kubada cagata Muqdishu.

subaxii waxaa ku soo dheelmaday SUUQA BAKARAHA, Halkaas oo ey cidu dagtay.


meetka aabe waxa uu yaalay hospitlka shifaa ee aga gaarka warshada baastada.

nasiib daro ma raacin dadkii aaday meetka, sababo dagaalka oo socday & waalidkey oo ii diiday in aan baxo, waxaan iska joogay suuqa bakara, halkaas oo aan ooyin & murugo badan ku qaatay.

waxaa lagu aasay aabahey qabuuraha barakaat.


dagaalku waa socday ilaa 9 bari, halkaas oo ey ku dhamaadeen  shacab badan oo soomaaliyeed,eyna ku baa ba'day hanti badan oo soomaaliyeed, haka reebin baqti badan oo cadawga ahan waa ku dhamaadeen.


waxa-yaalaha sida gaarka aan u xasuuto ayaa ah in maalintii 2aad ee dagaalka ee jimcaha eheed in la soo riday dayuurad dagaal oo cadawgu watay.

9 bari oo ey san waligood hilmaami doonin shacabka soomaaliyeed gaar ahaan reer muqdishu.


duulaankaas waxaa qofka kasta oo muqdishu dagan ka soo gaaray dhib aha ahaato in uu ku waayay walidiintiis, asxaabtiis, qarabadiis, hantidiis, hanti ehelkiis ama ugu yaraan uu kasoo barakacay halkii uu daganaa.



8 sano kadib, madama garaadkeyga kor usoo kacay waxaan gartay in aan qormadaan ka diyaariyo oo aan xasuusto dadkii nalaga laayay.


ugu danbeentii waxaan qof waliba oo akhriya maqaalkaan ka codsanayaa in uu u duceeyo dadkii xaqdarada lagu laayay ee soomaliyeed.

ilahow u naxriiso oo janadaadii gey aamiiiin.








Thursday, March 26, 2015

MAGACEYGA.

qormadaan waxaan uga hadli doonaa magaceyga iyo abtiriskeyga oo dad badan i weydiiyeen, sidaas darteed ayaan qormadaan usoo qoray.



magaceyga waa Zakaria Mohamed Ahmed.

hadaba Zaki Hurre Baadi muxuu yahay ayaa durba isweydiineesaa? 

ha deg degin waan kuu soo wadaaa.


Zaki waa zakaria oo lasoo gabiyay.
Hurre waa naaneesta aabahey Mohamed AUN.
Baadi waa naanesta qoyska oo awowgey 2aad ayaa la oran jiray Nur baadi.